Efekat kombinovane primene neinvazivne kortikalne stimulacije i motornog treninga na hronični motorni deficit ruke nakon moždanog udara

Abstract

Sve veći broj dokaza podržava efikasnost primene transkranijalne stimulacije jednosmernom strujom (tSJS) u rehabilitaciji pacijenata sa hroničnim oštećenjem motorne funkcije ruke usled moždanog udara. Pored toga se smatra da plasticitet indukovan kombinacijom stimulacije motorne kore i intenzivne upotrebe zahvaćenog ekstremiteta može biti posebno korisna metoda za oporavak motornih funkcija u ove grupe pacijenata. Cilj: U ovoj studiji, istraživali smo i poredili efekte kombinovane primene aktivne tSJS i specifičnog motornog treninga (MT) u odnosu na lažnu (sham) tSJS sa MT (kontrolna procedura) na oporavak hroničnog motornog deficita šake nakon moždanog udara. Metode: Trideset pacijenata sa hroničnim motornim deficitom nastalog usled MU pre više od 9 meseci su metodom randomizacije raspoređeni u grupu sa aktivnim tretmanom (stvarna tSJS + MT) ili u kontrolnu grupu (lažna tSJS + MT) u skladu sa dvostrukoslepim, placebo-kontrolisanim, uporednim dizajnom ove studije. Svaka grupa je sprovodila MT u trajanju 45 min dnevno (ukupno 10 sesija tokom 2 nedelje). Ovom treningu je neposredno prethodilo 20 minuta aktivne anodne tSJS, primenjene iznad oštećenog regiona motorne kore intenziteta od 2 mA, ili 20 minuta lažne anodne tSJS, iznad istog regiona i istog trajanja. Modifikovani test funkcije šake prema Jebsen- Taylor-u (mJTt) je korišćen kao primarni parametar za procenu ishoda. Snaga stiska šake merena dinamometrijom i skala za gornje ekstremitete prema Fugl-Meyer-u su bili sekundarni ishodi. Evaluacije su sprovođenje neposredno pre započinjanja tretmana (T0), nakon prvog tretmana (T1), nakon desetodnevne primene tretmana (T2) i 30 dana po prestanku tretmana (T3). Podgrupa pacijenata (ukupno 21) je dodatno testirana pre (T0) i posle tretmana (T2) metodom transkranijalne magnetne stimulacije koja omogućuje evaluaciju stepena nadražljivosti motorne kore mozga putem merenja praga motornog podražaja u mirovanju i pri blagoj mišićnoj kontrakciji, kao i amplitude motornog evociranog potencijala...

A growing body of evidence supports the effectiveness of transcranial direct current stimulation (tDCS) in rehabilitation of patients with hand motor impairment in the chronic phase of stroke. Furthermore, it is assumed that the combination of stimulation- and practice-induced plasticity may be especially beneficial for this group of patients. Objective: To compare the combined effects of anodal tDCS and specific motor training (MT) to sham tDCS and MT (control) on hand motor deficit in patients with chronic stroke. Methods: A total of 30 patients ≥9 months post-stroke were randomly assigned to an active treatment group (real tDCS+MT) or a control group (sham tDCS+MT) in this parallel, two-arm, double-blind, sham-controlled study. MT was administered for 45 min/day (10 sessions for 2 weeks) and preceded by 20 minutes of either 2 mA anodal tDCS or sham tDCS over the ipsilesional primary motor cortex. A modified Jebsen- Taylor Hand Function Test (mJTt) was the primary outcome measure, with handgrip dynamometer and upper limb Fugl-Meyer (ULFM) assessments serving as secondary outcomes. These assessments were administered before commencing the treatment (T0), after the first treatment on day 1 (T1), after the last treatment on day 10 (T2), and at 30- day follow-up (T3). A subset of 21 patients was additionally evaluated pre- and posttreatment (T0, T2) by transcranial magnetic stimulation measures of the primary motor cortex excitability (resting and active motor thresholds, MEP amplitude). Results: The ANCOVA, controlling for baseline status (T0), showed a stastistically significant Time x Group interaction for mJTt due to a statistically significant change over time in the active tDCS group compared to the sham tDCS group...