Uticaj metaboličkih poremećaja na pojavu kalcifikacija koronarnih krvnih sudova u osoba sa predijabetesom i bez koronarnog sindroma

Abstract

Uvod i cilj: Predijabetes je kardiometaboličko stanje, sa visokim rizikom za kardiovaskularni događaj. Teško je kod ove populacije predvideti rizik od razvoja aterosklerotičnih kardiovaskularnih bolesti. Cilj ove studije je bio da proceni faktore rizika iz svakodnevne kliničke prakse i uticaj na razvoj kalcifikacija koronarnih arterija (CAC). Metod: U studiju je uključeno 100 ispitanika sa novootkrivenim predijabetesom bez pratećih kardiovaskularnih bolesti. Vrednosti glukoze, insulina i c-peptida su određene pre i dva sata posle glukoza tolerans testa (OGTT) kod adekvatno pripremljenih ispitanika. Određeni su lipidi, HbA1c, kreatinin i mokraćna kiselina. Nakon toga su upućeni na multislajsnu kompjuterizovanu tomografiju (MSCT) radi određivanja skora kalcijuma u koronarnim arterijama (CACS). Rezultati: Od ukupnog broja ispitanika, njih 59,0% je imalo kalcifikacije na koronarnim arterijama, od toga kod 25 ispitanika bile su prisutne ozbiljne kalcifikacije (CACS≥ 100 AU). Svi su bili u proseku povećane telesne mase (ITM 29,23±4,5kg/m2). Ispitanici koji su bili aktivni pušači imali su izraženije kalcifikacije na koronarnim arterijama (42% CACS> 100 AU). Ispitanici sa pozitivnom porodičnom anamnezom za T2D imali su povećano prisustvo kalcifikacije na koronarnim arterijama, blizu statističe značajnosti. Svi ispitanici imali su tipičnu dislipidemiiju, viši nivo TGL od preporučenih za ovu grupu ispitanika (≤1,7 mmol/L), takođe i LDL-C (≤2,4 mmol/L) i non-HDL-C (≤2,6 mmol/L). Povišene vrednosti glikemije našte (IFG > 6.1mmol/L) registrovane su kod više od 80% ispitanika. Najviše je bilo ispitanika (66) sa oba poremećaja (IFG + IGT grupa). U IFG grupi, najviše je bilo ispitanika sa umerenim kalcifikacijama na koronarnim arterijama (12), dok je čak 7 imalo CACS preko 100 AU. Svi naši ispitanici su imali insulinsku rezistenciju, HOMA-IR 2,5±2,3 Prosečna vrednost HOMA-B je iznosila 59,29±45,75 %, što je ukazivalo na očuvanu funkciju beta ćelija pankreasa. Kod svih ispitanika sa prisutnim koronarnim arterijskim kalcifikacijama bio je prisutan klaster povišenih vrednosti HOMA-IR, LDL-C i TGL. Zaključak: Kalcifikacije koronarnih arterija su se sa značajnom učestalošću javljale kod ispitanika sa novootkrivenim predijabetesom. Kod ispitanika je dominirala insulinska rezistencija, kao izvorni poremećaj. Na osnovu vrednosti izolovanih biohemijskih parametara, ne može se odrediti rizik za postojanje kalcifikacija koronarnih arterija kod osoba sa predijabetesom, ali ukoliko su sa porodičnom predispozicijom, aktivni pušači, sa ITM ≥ 24.9kg/m2 trebamo posmatrati kao visoko rizične za prisustvo koronarnih arterijskih kalcifikacija. Introduction and objective: Prediabetes is a cardiometabolic condition, with a high risk for a cardiovascular event. It is difficult to predict the risk of development of atherosclerotic cardiovascular diseases in this population. The aim of this study was to assess whether common biochemical analysis from daily clinical practice can predict the presence of coronary artery calcifications (CAC). Method: The study included 100 subjects with newly diagnosed prediabetes without accompanying cardiovascular diseases. Glucose, insulin and c-peptide values were determined before and two hours after the oral glucose tolerance test (OGTT) in adequately prepared subjects. Lipid status, HbA1c, creatinine and uric acid were determined. After that, they were referred for multislice computed tomography (MSCT) to determine the coronary artery calcium score (CACS). Results: Of the total number of subjects, 59.0% had calcifications on the coronary arteries. Twentyfive subjects had severe calcifications (CACS≥ 100 AU). All subjects were on average overweight (BMI 29.23±4.5kg/m2). Subjects who were active smokers had more prominent coronary artery calcifications (42% CACS > 100 AU). Subjects with a positive family history of T2D had increased presence of coronary artery calcification approaching statistical significance. All subjects had typical dyslipidemia, a higher level of TGL than recommended (≤1.7 mmol/L), also LDL-C (≤2.4 mmol/L) and non-HDL-C (≤2, 6 mmol/L). Elevated fasting blood glucose values (IFG > 6.1 mmol/L) were registered in more than 80% of subjects. Majority of subjects (66) were with both disorders (IFG + IGT group). In the IFG group, most subjects had moderate calcifications on the coronary arteries (12), while as many as 7 had CACS over 100 AU. All our subjects had insulin resistance, HOMA-IR 2.5±2.3. The average value of HOMA-B was 59.29±45.75%, which indicated the preserved function of pancreatic beta cells. A cluster of elevated HOMA-IR, LDL-C and TGL values was present in all subjects with coronary artery calcification. Conclusion: Coronary artery calcifications occurred with significant frequency in subjects with newly diagnosed prediabetes. In the subjects, insulin resistance dominated, as the original disorder. The risk for the existence of coronary artery calcifications in people with prediabetes cannot be determined solely based on the values of isolated biochemical parameters, but if they are active smokers, with a BMI ≥ 24.9kg/m2, and with a family predisposition to T2D, we should consider them at high-risk for the presence of coronary artery calcifications.