Browsing by Author "Stanisavljević, Dejana, mentor"

Preeklampsija predstavlja jedan od hipertenzivnih poremećaja u trudnoći koji se karakteriše novonastalim povišenim arterijskim pritiskom i proteinurijom nakon 20. nedelje gestacije sa učestalošću javljanja od čak 5-10%. Predstavlja važan uzrok maternalnog i perinatalnog morbiditeta i mortaliteta. Procenjen broj smrtnih slučajeva majki uzrokovanih preeklampsijom na godišnjem nivou iznosi 30000, što čini neverovatnih 15% ukupnog maternalnog mortaliteta. Stanje preeklampsije utiče na razvoj i zdravlje ploda. Intrauterini zastoj u rastu ploda, prevremeno rođenje i smrt su komplikacije trudnoće koje se povezuju sa preeklampsijom. Prevremeni porođaj je, za sada, jedini vid lečenja. Neki od faktora koji su dovedeni u vezu sa nastankom preeklampsije su antifosfolipidni sindrom, prethodna preeklampsija, insulin zavisni dijabetes melitus, višeplodna trudnoća, nuliparitet, pozitivna porodična anamneza za preeklampsiju, gojaznost, starosna dob majke, prethodna hronična hipertenzija i/ili hronična oboljenja bubrega. Nakon prilično dugog perioda istraživanja u ovoj oblasti, patogeneza preeklampsije je delimično rasvetljena. Poznato je da, jednim delom zbog neadekvatne trofoblastne invazije, a drugim delom zbog neadekvatnog remodelovanja spiralnih arterija i aberantne vaskulogeneze u placenti, dolazi do stanja hipoksije koje indukuje angiogene i antiangiogene faktore, sa pokretanjem molekularnog procesa preeklampsije. Prethodna istraživanja su pokazala da ove procese modulišu fini epigenetski mehanizmi, koji predstavljaju nasledne promene genske ekspresije koje nisu praćene promenom DNK sekvence. Ipak, do sada je nedovoljno razjašnjeno učešće epigenetskih markera, kao karike u gotovo svakom ćelijskom procesu, u patogenezi ovog oboljenja. Cilj ove studije je bilo utvrđivanje povezanosti epigenetskih nalaza (metilacija DNK molekula, ekspresija miRNA, izmena histona i genetičko utiskivanje) u različitim tkivima žena sa preeklampsijom u poređenju sa ženama bez preeklampsije. Imajući u vidu da je osnov većine istraživanja u humanoj populaciji, istraživanje na eksperimentalnim modelima, cilj ove studije je takođe bio i ispitivanje navedenih epigenetskih markera u eksperimentalno izazvanoj preeklampsiji na životinjskim modelima u poređenju sa životinjama bez ovog oboljenja. Sa ciljem prikupljanja i sinteze relevantnih rezultata koji se odnose na ovo izuzetno važno istraživačko pitanje, izvedeni su sistematski pregled literature i meta-analiza. Sistematski pregled literature je izveden prema preporukama MOOSE vodiča za opservacione studije. Pretraživanje je obuhvatilo tri elektronske baze podataka: PubMed, EMBASE i Web of Science. Uključene su studije koje su ispitivale epigenetske mehanizme (nivo metilacije DNK molekula, ekspresije miRNK, izmenjenih histona i nivo ekspresije gena koji podležu genetičkom utiskivanju) u populaciji žena i životinja. U cilju dobijanja objedinjene kvantitativne mere veličine razlike nivoa metilacije DNK molekula, ekspresije miRNK, nivoa izmenjenog histona i ekspresije gena koji podležu genetičkom utiskivanju korišćena je standardizovana prosečna razlika (SMD). Analiza je izvedena u softverskom program Review Manager. Od ukupno 2331 uključene publikacije, na osnovu definisanih kriterijuma za uključenje, nakon uklanjanja duplikata i čitanja sažetaka i naslova, preostalo je 436 publikacija. Čitanjem svih radova u punom tekstu i nakon dodatnog isključivanja, identifikovano je 94 odgovarajućih publikacija koje su ispitivale nivo metilacije DNK molekula, 174 publikacija koje su ispitivale nivo ekspresije miRNK, 7 publikcija koje su ispitivale izmenu histona i 7 publikacija koje su ispitivale genetičko utiskivanje u populaciji žena i životinja...