Browsing by Author "Savić, Milan, član komisije"

Nesitnoćelijski karcinom pluća predstavlja najčešći tip tumora pluća i javlja se u oko 85% obolelih. Postoje tri glavna histološka tipa nesitnoćelijskog karcinoma pluća: adenokarcinom, skvamocelularni karcinom i krupnoćelijski karcinom pluća (large cell). Bez obzira na nove pristupe lečenju ovih karcinoma petogodišnje preživljavanje ovih pacijenata je samo 15%. Osnovna polazišna tačka u odlučivanju u vezi sa lečenjem ove bolesti jeste tip karcinoma i stadijum bolesti u kojem je dijagnostikovan malignitet. Na žalost, s obzirom da je jedna od karakteristika nesitnoćelijskog karcinoma pluća da može da se razvija i asimptomatski, da ne postoji pouzdan skrining za ovo oboljenje najčešće se otkriva u kasnom stadijumu bolesti. Zbog ove činjenice, terapija je često neefikasna, što uzrokuje izuzetno visoku smrtnost obolelih. Trenutni istraživački pravci u vezi sa nesitnoćelijskim tumorima pluća koncentrisani su na otkrivanje novih biomarkera sa visokom senzitivnošću i specifičnošću – kako bi se poboljšala mogućnost rane dijagnoze ove bolesti. Upotreba novih biomarkera mogla bi da posluži i za razvoj novih terapeutskih pristupa. Otkrivanje nukleinskih kiselina koje potiču iz tumorskih ćelija u perifernoj cirkulaciji otvorilo je vrata razvoju novih neinvazivnih tehnika za otkrivanje ranih molekulskih biomarkera koji mogu biti korišćeni za dijagnozu malignih tumora, pa i nesitnoćelijskog karcinoma pluća. Gen za GAS5 dugu nekodirajuću RNK nalazi se na 1q25 lokusu: dužine je oko 650 baza i organizovan je u 12 egzona i 11 introna. Introni kodiraju male nuklearne RNK koje učestvuju u metilaciji – u epigenetskoj regulaciji. Egzoni kodiraju nekoliko varijanti GAS5 mRNK, ali zbog prisustva stop kodona, njihov rezultat nisu proteini, te se njihov transkript odbacuje. Ekspresija GAS5 je smanjena u različitim tipovima tumora, uključujući nesitnoćelijski karcinom pluća. Povećana ekspresija GAS5 indukuje apoptozu(programirana ćelijska smrt), a u ljudskom organizmu je povezana sa usporavanjem rasta tumora.