Browsing by Author "Risimić, Dijana, član komisije"

Uvod: Spektar psihoza čini grupa poremećaja čija je centralna karakteristika poremećaj testa realnosti. Sa fenomenološke tačke gledišta, osnovnu iskustvenu determinantu psihoze čini poremećaj u doživljaju sopstva (“kako je to biti ja?”). Savremeno razumevanje psihotičnih poremećaja podrazumeva konceptualizaciju u vidu dimenzije koja obuhvata nozološke entitete poput shizofrenije, akutnog prolaznog duševnog oboljenja sa ili bez simptoma shizofrenije, shizoafektivnog poremećaja, i neorganskog psihotičnog poremećaja. Od konceptualizacije bolesti, shizofrenija se smatrala progresivnim oboljenjem koje se karakteriše strukturnim promenama u mozgu. Dosadašnji nalazi neuro-vizuelizacionih istraživanja ukazuju da osobe sa dijagnozom poremećaja iz spektra psihoza imaju značajne promene u raznorodnim regionima centralnog nervnog sistema (CNS) u odnosu na zdrave ispitanike. Takođe, uočeno je i prisustvo polnog dimorfizma u pojedinim strukturama CNS-a čiji je odnos izmenjen kod pacijenata sa dijagnozom poremećaja iz spektra psihoza. Retina čini integrativni deo CNS-a i predstavlja jedinu strukturu ovog sistema u okviru koje se nervno tkivo može vizuelizovati direktno, in vivo. Aksoni retine nisu mijelinizovani, niti su zaklonjeni kostima lobanje, te predstavljaju jedinstven model za direktnu opservaciju neuronskih struktura. Opservaciju retine i njenih slojeva omogućavaju skeneri nove generacije koji funkcionišu na principu optičke koherentne tomografije (OCT). OCT je imidžing tehnika koja proizvodi slike preseka tkiva sa aksijalnom rezolucijom od 4-7 μm. Upotreba OCT skenera omogućava vizuelizaciju pojedinih slojeva retine, poput vlakana retinalnog živca (RNFL), sloja ganglijskih ćelija i unutrašnjeg pleksiformnog sloja (GC-IPL), kao i volumena i debljine makule. Nalazi dosadašnjih OCT studija u shizofreniji i srodnim poremećajima nisu sasvim konzistentni. Većina istraživanja ukazuje da su promene u strukturi retine prisutne kod pacijenata sa poremećajem iz sepktra psihoza. Međutim, stepen izraženosti strukturnih promena, kao i zahvaćenost retinalnih slojeva značajno varira između istraživanja. Ciljevi: Primarni ciljevi istraživanja podrazumevali su: (1) ispitivanje postojanja razlika između zdravih ispitanika i pacijenata sa dijagnozom poremećaja iz spektra psihoza (F20.x-F29 prema Međunarodnoj klasifikaciji bolesti, deseta revizija) u sledećim parametrima retine – RNFL, GC-IPL, debljina i volumen makule i odnos optičke ekskavacije i diska; (2) ispitivanje povezanosti debljine/volumena pojedinih parametara retine sa dnevnom dozom antipsihotične terapije, dužinom trajanja bolesti i merama premorbidnog prilagođavanja kod pacijenata sa dijagnozom poremećaja iz spektra psihoza...

Kros-kulturalni prevod i validacija srpske verzije upitnika “Retinopathy Treatment Satisfaction Questionnaire” (RetTSQ). Da se izvrši procena zadovoljstva lečenjem pacijenata sa proliferativnom dijabetičnom retinopatijom panretinalnom fotokoagulacijom, kao i procena uticaja stepena dijabetične retinopatije i lečenje panretinalnom fotokoagulacijom na kvalitet života. METODE: Srpska verzija RetTSQs upitnika je prevedena u skladu sa međunarodno prihvaćenim standardima. U cilju da se proceni pouzdanost i validnost prevedene verzije RetTSQs, koristili smo studiju preseka koja je obuhvatala uzorak od 101 pacijenta sa dijabetičnom retinopatijom. Kronbah alfa koeficijent je korišćen za procenu unutrašnje konzistentnosti svake subskale, dok je za procenu test-retest pouzdanosti korišćen koeficijent interklasne korelacije u razmaku od dve nedelje. Takođe smo procenjivali konkurentnu, konvergentnu i konstruktivnu validnost. Nakon toga, u cilju procene kvaliteta života i zadovoljstva lečenjem obolelih od proliferativne dijabetične retinopatije urađena je panel studija koja je obuhvatila pacijente sa dijagnozom proliferativne dijabetične retinopatije (PDR) a koji su tretirani panretinalnom fotokoagulacijom (PRP). Svakom subjektu uključenom u studijsku grupu primenjeni su upitnici: srpska verzija upitnika National Eye Institute Visual Functioning Questionnaire 25 (NEI VFQ-25) i srpska verzija upitnika Retinopathy Treatment Satisfaction Questionnaire (RetTSQ) pre započinjanja PRP. Bolesnici koji su završili kompletnu lasersku intervenciju bez ikakvih komplikacija, ponovljeni su upitnici NEI VFQ-25 i RetTSQ, tri meseca nakon završetka tretmana. REZULTATI: Kronbah alfa koeficijent se kretao od 0,783 (pozitivna skala) do 0,811 (negativna skala), dok je za sve domene bio odličan α=0,829. Koeficijent unutrašnje konzistentnosti je bio veći od 0,8 za sve subskale. Univarijantna analiza je otkrila da godine života, pol, obrazovanje, bračni i radni status nisu uticali na RetTSQs rezultate, dok su pacijenti sa neproliferativnom dijabetičnom retinopatijom (DR) pokazali statistički značajno veće zadovoljstvo lečenjem u odnosu na one pacijente sa proliferativnom oblikom DR (p =0,001). Grupa pacijenata koje je primila laserski tretman je postigla statistički značajno manje rezultate nego grupa koja nije primila laserski tretman (p=0,004), bez obzira na tip sprovedenog lasera. Pozitivna i statistički značajna korelacija je nađena između RetTSQs rezultata i većine NEI-VFQ podskala...