Browsing by Author "Mesaroš, Šarlota, član komisije"

Introduction: Comorbidity is one of major patients’ characteristics relevant to the clinical presentation and management of multiple sclerosis (MS). Aims: To estimate the prevalence of comorbidities in MS patients in Belgrade, Serbia, based on population-based registry data with special emphasis on cardiovascular disorders (CVD); and to determine their effects on MS course. Methods: Observational studies were perfomed at the Clinic of Neurology and Clinic of Endocrinology, diabetes and metabolic disorders, Clinical Center of Serbia, in the period 2016-2019. The Belgrade population MS registry was used as a source of data. Results: The most prevalent groups of comorbidities were psychiatric (20.59%) and CVD (15.23%) and most prevalent single comorbidities were depression (11.82%) and hypertension (11.41%). Progression index was significantly associated with the number of comorbidities (p<0.001). MS patients treated with disease-modifying therapies had a higher risk of comorbidity occurrence compared to those untreated (p=0.001). MS patients had a higher prevalence of insulin resistance (64.1%) compared to healthy individuals (30.8%), (p=0.008), and glucose level at 120’ during oral glucose tolerance test was independently associated with MS. Expanded Disability Status Scale (EDSS) score, physical activity, body mass index and type 2 diabetes comorbidity explained 48% of the variance in difference between chronological and vascular age in MS patients. EDSS score and MS phenotype were independent predictors of occurrence of CVD comorbidity, coronary artery disease and type 2 diabetes. Conclusion: Our findings implicate need for screening and early adequate management of different comorbidities in MS patients, having in mind its involvement in range of adverse outcomes in MS.

Neuromijelitis optika spektar bolesti (NMOSB), odnosno Devikova bolest, je akvaporin-4 autoantitelom-posredovano demijelinizaciono oboljenje centralnog nervnog sistema, koje dovodi do teškog stepena neurološke onesposobljenosti, vezane najčešće za vizuelni i motorni sistem, ali i do značajnog letaliteta. Ciljevi: Analiza demografskih, kliničkih i parakliničkih karakteristika bolesnika sa NMOSB u Centralnoj Srbiji i procena njihovog uticaja na dugotrajni ishod bolesti. Osim toga, procenjivana je prevalencija NMOSB u Centralnoj Srbiji. Bolesnici i metode: U istraživanje uticaja različitih demografskih, kliničkih i parakliničkih karakteristika na dugotrajni ishod bolesti je uključeno 74 bolesnika koji ispunjavaju nove kriterijume iz 2015. godine za NMOSB iz hospitalnog registra obolelih Klinike za neurologiju Kliničkog centra Srbije (KCS). Svi relevantni podaci prikupljani su iz bolničke dokumentacije. Neurološka onesposobljenost je kvantifikovana primenom proširene skale stepena neurološke onesposobljenosti (engl. Expanded disability status scale, EDSS) i Optikospinalnom skalom onesposobljenosti (engl. Opticospinal impairement scale, OSIS), sa vizuelnim i motornim subskorovima. Prevalencija NMOSB je izračunata primenom standardnih procedura na osnovu podataka iz Populacionog NMOSB registra Centralne Srbije. Rezultati: Relapsno remitentni tok bolesti je imalo 82,4% obolelih. Seropozitivnost AQP4-IgG je ustanovljena kod 89.2% obolelih. Četrdeset pet od 74 bolesnika su lečeni imunosupresivnom terapijom (40 – azatioprin, 3 – mikofenolat mofetil, 1 - ciklofosfamid, 1 - mitoksantron, i 2 - rituksimab). Srednje vreme od početka bolesti do dostizanja EDSS skora 4.0 bilo je 6.5 godina, do EDSS 6.0 bilo je 11.9 godina, i do EDSS 7.0 bilo je 22.0 godine. Faktor za koji je pokazano da povećava rizik za dostizanje EDSS 4.0, 6.0 i 7.0 je inicijalno veći EDSS. Takođe, kraći prvi inter-relapsni interval je povećavao rizik za dostizanje EDSS 4.0 i 6.0, a duže vreme od početka bolesti do uvođenja terapije održavanja, rizik za dostizanje EDSS 7.0. Veći stepen onesposobljenosti koji se odnosi na vidnu funkciju na početku bolesti bio je prediktor bržeg dostizanja OSIS VA = 6 i VA = 8 (engl. Visual acuity, VA). Teška vidna onesposobljenost (OSIS VA 6) je ranije dostignuta, ukoliko je bolest počela sa optičkim neuritisom (medijana,10,0 godina) ili optikospinalnim sindromom (medijana, 11,4 godina), nego posle početka 6 bolesti mijelitisom (medijana, 18,0 godina) (p=0,002). Procenjena prevalencija NMOSB u Centralnoj Srbiji je 1,03/100 000...

Uvod: Dečja i adolescentna multiplа sklеrоzа (PedМS) је retka, nеurоdеgеnеrаtivna, autoimuna i inflаmаtоrna bоlеst cеntrаlnog nеrvnog sistеma. Cilj istraživanja je analiza karakteristika PedMS, procene značaja kliničkih i parakliničkih parametara u nastanku onesposobljenosti i evaluacija efikasnosti i bezbednosti imunomodulatorne terapije. Pacijenti i metode: Rеtrоspеktivnа analiza kliničkih i parakliničkih parametara sprovedena u Klinici zа nеurоlоgiјu i psihiјаtriјu zа dеcu i оmlаdinu je obuhvatila 54 pacijenta, uzrasta od 7 do 18 gоdinа sa PеdМS. Rezultati: Prosečni uzrast 16,4 ± 1,7 godina. Najčešći simptom bolesti je оptički nеuritis (ON). Zabeležen je veliki broj relapsa bolesti, prosečno 3,3. Više od 44% pacijenata je imalo potpuni oporavak od prvog ataka bolesti. Pacijenti sa motornim deficitom i znacima moždanog stabla imaju veći EDSS. Oligоklоnаlnе trаkе su bilе pоzitivnе kоd 68,5% pаciјеnаtа. Vizuelni evocirani potencijali (VEP) su na početku bolesti bili patološki kоd 76,9% pаciјеnаtа. Oko 40% pacijenata ima klinički asimptomatske lezije na VEP. Periventrikularne promene je imalo 94,4%, a više od 77% infratentorijalne promene na magnetnoj rezonanci. Imunomodulatorna terapija je primenjena kod 25,9% pacijenata, bez ozbiljnih neželjenih reakcija. Zaključak: Оvо је prvo istraživanje о PеdМS u Srbiјi i na Zаpаdnоm Bаlkаnu. Zabeležen je rаni pоčеtak bоlеsti, dobar oporavak i nizak stepen neurološke onesposobljenosti. VEP amplituda može imati prediktivni značaj u oporavku vida, a produžena latencija je glavni pokazatelj ON. Najčešće se javljaju periventrikularne i infratentorijalne promene na MR koje nisu direktno povezane sa neurološkom onesposobljenošću. Imunomodulatorna terapija dovodi do sprečavanja progresije moždanog oštećenja sa povoljnim bezbednosnim profilom.

Uvod: Depresija je poremećaj raspoloženja koji izaziva perzistentno osećanje tuge i gubitka interesovanja. Uzrok depresije nije poznat, ali su populacione genetske studije pokazale da genetika ima uticaj na pojavu poremećaja. Do sada su izučavani mnogi polimorfizmi i nekoliko ih je pokazalo obećavajuće rezultate, tj. da verovatno utiču na povećanje podložnost za razvoj depresije. Među njima su i 5-HTTLPR polimorfizam gena za serotoninski transporter, Val66Met funkcionalni polimorfizam neurotropnog faktora dobijenog iz mozga (BDNF) i Val158Met funkcionalni polimorfizam katehol-Ometiltransferaze (COMT). Heterogenost rezultata dosadašnjih istraživanja depresije govori u prilog tome da aktuelna dijagnostička kategorija obuhvata više etiološki različitih poremećaja koji imaju sličnu kliničku sliku. Izučavanje interakcije polimorfizama i njihov uticaj na morfologiju može biti jedan od pristupa distinkciji među potencijalnim etiopatogenetskim tipovima depresije. Cilj: (1)Utvrđivanje da li postoje specifične interakcije ili akumulacije alela BDNF Val66Met, COMT Val158Met i SERT 5-HTTLPR funkcionalnih polimorfizama koje su češće kod pacijenata sa depresivnim poremećajem nego kod kontrola. (2) Utvrđivanje specifičnih kliničkih, sociodemografskih karakteristika ili specifičnih morfoloških (VBM, traktografija, debljina sive mase, transkranijalna ultrasonografija) parametara koji bi definisali patološke ili kliničke specifičnosti grupa pacijenata oformljenih prema njihovom genetskom profilu. Metod:Istraživanje je koncipirano kao hibridna studija, koja se zasnivala na studiji preseka i studiji slučajeva i kontrola. U studijsku grupu uključeno je 85 konsekutivnih, hospitalizovanih pacijenata Instituta za mentalno zdravlje (Beograd), kojima je postavljena klinička dijagoza prve depresivne epizode ili rekurentnog depresivnog poremećaja (F32 i F33 prema MKB-10 klasifikaciji), starosti od 18 do 65 godina...