Browsing by Author "Medenica, Ljiljana, mentor"

Uvod: Oboljenja iz grupe pemfigusa - pemfigus vulgaris (PV) i pemfigus foliaceus (PF) su autiomunska bulozna oboljenja kože i sluznica. U patogenezi su od značaja autoantitela na dezmogleine i druge molekule koja dovode do akantolize i formiranja intraepidermalnog rascepa. Za aktivaciju autoreaktivnih T-ćelija u pemfigusu neophodno je prepoznavanja dezmogleinskih peptida i angažovanje CD28 molekula, koji je najznačajniji kostimulatorni receptor u aktivaciji naivnih T ćelija. CD28 molekul se vezuje za B7 familiju molekula kao što su CD80 i CD86. Pored toga, B7 molekuli mogu da aktiviraju inhibitorni receptor na T-ćelijama, CTLA-4, koji kontroliše mehanizam održavanja tolerancije na sopstvene peptide. Na značaj genetskih faktora u patogenezi pemfigusa ukazuju prethodna istraživanja kojima su definisani određeni genetski faktori kao što su i polimorfizmi pojedinačnih nukleotida u genima molekula od značaja za patogenezu pemfigusa. Ciljevi istraživanja: Odrediti distribuciju alela u genima za molekule CD86, CTLA-4, TNF i IL-10 kod pacijenata sa PV i PF, kao i kod zdravih osoba (dobrovoljni davaoci krvi) u Srbiji, ispitati da li je neki od ispitivanih polimorfizama faktor rizika za nastanak oboljenja (PV i PF) i uporediti ih sa podacima iz literature koji su dobijeni ispitivanjem istih polimorfizama kod geografski i etnički različitih populacija. Pacijenti i metode: Istraživanje je obuhvatilo 61 bolesnika sa pemfigusom od kojih je PV imalo 48, a PF 13 bolesnika i 486 zdravih osoba-kontrola (dobrovoljni davaoci krvi). Dijagnoza pacijenata sa pemfigusom postavljena je na osnovu kliničke slike i testa direktne imunofluorescencije (DIF test). Za detekciju i analizu polimorfizama gena za CD86, CTLA-4, TNF i IL-10 korišćene su komercijalne optimizovane smeše specifičnih oligonukleotida i TaqMan proba obeleženih FAM i VIC fluorohromima i to: CD86 rs1129055, CTLA4 rs733618 i rs5742909, TNF rs1800629 i rs361525 i IL-10 rs1800896 i rs1800871 (PE, Applied Biosystems). Amplifikacija fragmenata DNK Real-time PCR metodom vršena je pomoću navedenih smeša komercijalnih oligonukleotida i Maxima™ Probe qPCR 2X Master Mix, (Fermentas) uzimajući u obzir preporuke proizvođača reagenasa...

Uvod: Psorijaza je česta hronična inflamatorna bolest kože zastupljena u oko 2-4% osoba u opštoj populaciji. Prevalencija i incidencija ovog oboljenja pokazuju značajne etničke i geografske varijacije. Dosadašnja istraživanja su pokazala da psorijaza pripada takozvanim kompleksnim genetskim oboljenjima, kod kojih postoji rizik od nasleđivanja bolesti kroz višestruku interakciju gena i faktora spoljašnje sredine. Kod trećine obolelih psorijaza je udružena sa psorijaznim artritisom. S obzirom na tendenciju individualizovanog pristupa u dijagnostici i terapiji složene bolesti kakva je psorijaza, korisno je da se definišu biomarkeri poput polimorfizama pojedinačnih nukleotida koji mogu da pomognu u dijagnostici, klasifikaciji bolesti, prognozi i praćenju terapijskog odgovora. Ciljevi istraživanja: Ispitati distribucije alela proinflamatornih molekula TNF, IFN-gama, IL-12B podjedinice IL-12 i IL-23, IL-23R i IL-17F u populaciji zdravih ljudi u Srbiji kao i u grupi pacijenata sa psoriasis vulgaris, odrediti da li je neki od ispitivanih polimorfizama faktor rizika za nastanak ove bolesti i uporediti ih sa objavljenim podacima za druge populacije (različiti geografski regioni i etničko poreklo). Pacijenti i metode: Istraživanje je obuhvatilo 130 pacijenata sa psoriasis vulgaris od kojih je 62 imalo psorijazu tip 1 a 68 psorijazu tip 2 i 306 zdravih kontrola. Procena težine bolesti određivana je PASI skorom a dijagnoza psorijaznog artritisa kod ukupno 26 pacijenata je postavljena na osnovu reumatološkog nalaza. Za detekciju polimorfizma rs2430561 u genu za IFN-γ su dizajnirani oligonukleotidi i optimizovani uslovi za amplifikaciju i razlikovanje alela s obzirom da trenutno ne postoje dostupni komercijalni oligonukleotidi za ovu analizu. Detekcija polimorfizama ostalih molekula (TNF rs1800629; p40 rs3212227; IL17F rs11465553; IL23R rs2201841) vršena je Taqman esejom korišćenjem komercijalno dostupnih smeša oligonukleotida. Za ispitivanje slaganja distribucija dobijenih frekvencija genotipova u populaciji sa očekivanim vrednostima po Hardy-Weinberg ravnoteži, primenjivan je χ2 test..

Uvod: Pemphigus vulgaris (PV) pripada grupi organ specifičnih autoimunskih oboljenja, kod koga se stvaraju autoantitela usmerena na specifične proteine (antigene) kože i sluzokoža. Autoantitela kod pemfigusa su usmerena prema komponentama međućelijskih spojeva (dezmozomima). To su dezmoglein 3 (Dsg 3), u manjoj meri dezmoglein 1 (Dsg 1) i drugi proteini. Kao posledica vezivanja cirkulišućih antitela za proteine dezmozoma dolazi do cepanja međućelijskih spojeva (akantolize) i pojave plikova (bula) na koži i sluzokožama. Autoimunski pemfigus, kao i druge autoimunske bolesti, predstavlja multifaktorsko oboljenje, rizik od nastanka bolesti zavisi od složenih interakcija gena i faktora spoljašnje sredine. U okviru naslednih faktora u etiopatogenezi pemfigusa najviše je ispitivan kompleks gena tkivne podudarnosti koji kodira sistem humanih leukocitnih antigena (HLA). HLA je najpolimorfniji deo humanog genoma. Složenost polimorfizma HLA je posledica postojanja više genskih lokusa, velikog broja alela za većinu gena i kombinacija produkata ovih alela. HLA molekuli II klase su posebno značajni jer prikazuju peptide CD4+ T-limfocitima pod čijom kontrolom je sekrecija anti Dsg 3 i anti Dsg 1 antitela od strane B-limfocita. Do sada je dokazana udruženost pojedinih HLA alela sa većim brojem autoimunskih oboljenja uključujući i pemfigus. Ciljevi istraživanja: Ciljevi ovog istraživanja su bili da se ustanovi učestalost alela i haplotipova u HLA-DR i DQ lokusima kod pacijenata sa PV u Srbiji, da se ustanovi stepen genetske sličnosti sa obolelima od PV u drugim populacijama, kao i da se ispita korelacija između genotipova, težine bolesti i koncentracije Dsg1 i Dsg3 antitela. Ispitanici i metode: Ispitivanje je izvršeno kod 72 pacijenta sa dokazanim PV. Kod ispitanika je određena alelska učestalost u HLA-DR i DQ lokusima (DRB1*, DQB1* i DQA1*). Izolacija DNK je rađena upotrebom QIAamp DNA Blood Mini Kit-a (QIAGEN, Germany). Određivanje grupa alela ispitivanih lokusa je rađeno testovima niske/srednje rezolucije, a potom su testovima visoke rezolucije određivani aleli upotrebom prajmera specifičnih za alelsku sekvencu PCR-SSP (engl. Polymerase chain reaction with sequence-specific primers) prema preporukama proizvođača testova (BAG lich Germany i Invitrogen)...