Browsing by Author "Maksimović, Ružica, mentor"

Muskuloskeletni tumori su heterogena grupa oboljenja koja predstavljaju značajan dijagnostički i klinički izazov, kako u pogledu lečenja, tako i medicinskih istraživanja. Uvođenje hemioterapije je poboljšalo prognozu, doprinelo povećanju procenta izlečenja, ali i pored svega neuspeh terapije je i dalje prisutan. Zbog toga rani prediktor tumorskog odgovora na primenjenu hemioterapiju bi bio veoma koristan, omogućavajući onkologu da na vreme promeni i primeni drugu terapiju u slučaju neuspeha prethodne. Kod pacijenata kod kojih se primenjuje neoadjuvantna hemioterapija, najpouzdaniji prognostički faktor je histopatološki procenjen procenat nekroze u vreme hirurške intervencije. Medjutim, ovaj parametar nije moguće znati pre i u toku hemioterapije, pa postoji potreba za identifikovanjem prognostičkih faktora koji će biti poznati pre i za vreme hemioterapije. Jedan od tih mogućih prognostičkih faktora je protonska spektroskopija (MRS), koja se zasniva na mogućnosti detekcije markera maligniteta u zoni od interesa, a s obzirom na stanovište da tumorski metabolički parametri mogu pružiti vrednu prognostičku informaciju. Cilj rada je evaluacija pouzdanosti volumetrije i MR spektroskopije u proceni terapijskog odgovora muskuloskeletnih tumora, zasnovana na korelaciji nalaza volumetrije i MR spektroskopije sa patohistološkim nalazima. Materijal i metode Istraživanje je sprovedeno u Institutu za onkologiju i radiologiju Srbije, u periodu od januara 2010. godine do decembra 2017. godine. U prospektivnu studiju je uključeno 42 pacijenta sa novootkrivenim malignim tumorima muskuloskeletnog sistema kod kojih nije započeta hemioterapija, starosti od 5 godina do 57 godina, u trenutku inicijalne hospitalizacije radi lečenja primarnog muskuloskeletnog tumora. Svim pacijentima uključenim u studiju prethodno je izvršena biopsija tumorske promene i utvrđena patohistološka dijagnoza...

Migrena je šesti specifični uzrok onesposobljenosti širom sveta u adultnoj populaciji. Aura se javlja kod 20 % osoba koje boluju od migrene. Tokom migrenske aure javljaju se različiti vizuelni i senzitivni fenomeni, kao i poremećaji viših kortikalnih funkcija, što ukazuje na zahvaćenost različitih regiona cerebralnog korteksa. Iako je migrena sa aurom (MA) prevashodno funkcionalni poremećaj, koji je predstavljen talasom kortikalne depolarizacije/depresije kao biološkim supstratom bolesti, nedavna istraživanja pokazuju da se morfološke i mikrostrukturne promene mogu pronaći u mozgu kod osoba koje imaju MA. Uticaj debljine cerebralnog korteksa i mikrostrukturnih promena, međutim, na složenost migrenske aure nije poznata. Ove praznine u razumevanju patofizioloških mehanizama koji dovode do nastanka MA mogu se premostiti različitim neurovizuelizacionim tehnikama. CILJEVI: Ciljevi ove studije su višestruki: 1) da se proceni učestalost i vrste poremećaja viših kortikalnih funkcija koje se javljaju tokom vizuelne i/ili senzitivne aure, 2) da se proceni učestalost i klinički uticaj interiktalno detektovanih mikroembolijskih signala (MES) kod pacijenata koji boluju od migrene sa višim kortikalnim poremećajima (VKP) tokom aure, 3) da se istraže razlike u debljini cerebralnog korteksa između osoba koje imaju MA i zdravih ispitanika (ZI) i da se analizira moguća lokalizaciona povezanost između debljine korteksa i različitih oblika aure, i 4) da se istraži integritet bele moždane mase projekcionih, asocijativnih i komisuralnih nervnih vlakana kod osoba koje imaju MA, kao i da se opiše moguća razlika integriteta bele moždane mase u odnosu na kompleksnost migrenske aure. MATERIJALI I METODE: Ova studija se sastoji od četiri istraživanja u kojima su učestvovale različite kohorte koje su sačinjavale osobe koje imaju MA. Prvo, su kliničkim intervujom 60 osoba koje imaju MA dobijeni podaci o simptomima i demografskim podacima, a posebno o VKP tokom aure uz pomoć specijalno dizajniranog upitnika. Nakon toga, pacijenti su podeljeni u dve grupe, u odnosu na VKP, koje su upoređene u odnosu na demografske podatke i karakteristike aure. Zatim je istraživano prisustvo MES kod grupe sa VKP (VKP grupa), grupe bez VKP (Kontrolna grupa I), i ZI (Kontrolna grupa II). MES su detektovani transkranijalnim Dopplerom...

Uloga hemioterapijskih protokola primenjenih u neoadjuvantnoj terapiji karcinoma dojke (NACT), podrazumeva indukovanje regresije tumora pre primene hirurškog modaliteta lečenja, kao i sterilizaciju mikrometastatskih fokusa. Praćenje odgovora omogućava ranu procenu efikasnosti NACT. Postizanje patološkog kompletnog odgovora (pCR) nakon primenjene NACT, u korelaciji je sa produženim ukupnim preživljavanjem (OS). Savremeni pristup u izboru specifične onkološke terapije podrazumeva maksimalni efekat u postizanju pCR. Postoji potreba standardizovanja primene senzitivne i specifične radiološke metode za ranu procenu odgovora tumora na NACT, već nakon primene drugog terapijskog ciklusa, kako bi se identifikovale ispitanice kod kojih postoji rani tumorski odgovor. Praćenje odgovora na NACT, moguće je na osnovu praćenja predefinisanih morfološko – dinamskih parametara magnetne rezonanciju dojki (MRI), kao što je promena najveće dimenzije tumora, promena volumena izračunatog na osnovu matematičkog modela, koji uzima u obzir tri dimenzije tumora, procenu tipa tumorske regresije i procenu dinamskih svojstava lezije. Cilj 1. Procena tačnosti postupaka merenja veličine tumora prikazanog MRI – RECIST, volumetrijska metoda, a u odnosu na patohistološku veličinu tumora i odgovor. 2. Procena promene morfologije tumora – tip tumorske regresije (dendritični ili koncentrični tip) u proceni tumorskog odgovora na NACT. 3. Procena dinamskih karakteristika tumora kao parametra neoangiogeneze...

Cilj: Prikaz glioblastoma i metastaza na konvencionalnom MRI je često jako sličan, ali se terapijski pristup i prognoza bitno razlikuju. Čak i primenom naprednih MR tehnika, u nekim slučajevima dijagnoza ostaje nejasna. Glavni cilj disertacije bio je da utvrdi da li fraktalna ili teksturna, ili obe kvantitativne analize MR slike mogu doprineti diferencijaciji glioblastoma od solitarne metastaze mozga. Metod: Studija je sprovedena na ukupno 96 pacijenata sa dokazanim dijagnozama glioblastoma (50 pacijenata), odnosno solitarne metastaze (46 pacijenata). Izdvojene su slike sa najinformativnijim prikazom lezije (jedan isti presek u tri različite sekvence: CET1, T2 i SWI), a zatim je učinjena njihova kompjuterska analiza, primenom fraktalne metode brojanja kvadrata i teksturne metode bazirane na matrici zajedničke pojave istog nivoa sive boje (GLCM). Rezultati: Analizom sive skale celog tumora i binarne slike unutrašnjosti tumora sa T2 sekvence dobijen je najveći broj parametara koji značajno razlikuju dve vrste tumora (drugi ugaoni moment SASM, inverzni moment razlike SIDM, kontrast SCON, korelacija SCOR, diferencijalna fraktalna dimenzija DDIFF, odnosno binarna fraktalna dimenzija unutrašnjosti DBIN2, normirana fraktalna dimenzija DNORM, lakunarnost Ʌ2), dok su se druge dve sekvence (CET1 i SWI) pokazale manje pogodnim za kvantifikaciju. Kombinacijom parametara povećala se tačnost testiranja (AUC 0,838±0,041, senzitivnost 78% i specifičnost 76% za kombinaciju SASM i SIDM sa CET1 i T2 + SASM sa SWI + DBIN2 i DNORM sa T2). Zaključak: Kvantifikacija MR slike može doprineti diferencijalno dijagnostičkoj odluci između glioblastoma i solitarne metastaze mozga i potencijalno može postati deo svakodnevne radiološke prakse.

Iako je postoperativna primena radioterapije i hemioterapije produžila preživljavanja pacijenata obolelih od glioblastoma multiforme (GBM), ona je uslovila i dijagnostičke teškoće u diferenciranju recidiva GBM tumora od terapijskih sekvela. Kako konvencionalni magnetno rezonantni prikaz (magnetic resonance imaging, MRI) endokranijuma onemogućava diferenciranje ova dva entiteta, koja zahtevaju različite terapijske pristupe, primena naprednih MRI tehnika je neophodna. Cilj ove studije je bio da se proceni vrednost parametara naprednih MRI tehnika statističkom analizom i primenom veštačkih neuronskih mreža (artificial neuronal network, ANN) u diferencijaciji GBM rekurentnog tumora od terapijskih sekvela. Metode: Studija je primenjena kod 56 pacijenata sa patohistološki verifikovanim GBM koji su imali kliničko i/ili radiološko pogoršanje nalaza nakon sprovedene posthirurške radioterapije i hemioterapije temozolomidom. Kod svih pacijenata je primenjen konvencionalni MR pregled endokranijuma sa primenom naprednih MRI tehnika: difuzijskih prikaza (diffusion-weighted imaging, DWI), prikaza susceptibilnosti (susceptibility-weighted imaging, SWI), protonske magnetno rezonanantne spektroskopije (proton magnetic resonance spectroscopy, 1H-MRS), a kod 31 pacijenata su primenjene i napredne tehnike perfuzijskih prikaza (perfusion-weighted imaging, PWI) – tehnika obeležavanja arterijskih spinova (arterial spin labeling, ASL) i dinamske susceptibilnosti kontrasta (dynamic susceptibility contrast, DSC). Analizirane su: vrednosti normalizovanog minimalnog i srednjeg prividnog difuzijskog kojeficijenta (apparent-diffusion coefficient, ADC), broj krvnih sudova prikazanih na SWI, holin (choline, Cho)/kreatin (creatine, Cr) odnos, vrednosti normalizovanog cerebralnog krvnog protoka (cerebral blood flow, CBF) i cerebralnog krvnog volumena (cerebral blood volume, CBV). Na osnovu neuroradiološke MR analize pacijenti su klasifikovani u grupu GBM rekurencije ili terapijskih sekvela. Radiološka dijagnoza je potvrđena kliničko-radiološkim praćenjem u trajanju od najmanje tri meseca od inicijalnog kliničkog ili radiološkog pogoršanja stanja pacijenta.

Uvod: Cilj studije bila je evaluacija uloge multidetektorske kompjuterizovane tomografije (MDCT) u ne-invazivnoj dijagnozi i razlikovanju pankreatobilijarnog i intestinalnog podtipa karcinoma periampularne regije. Metod. U ovoj retrospektivnoj studiji, izabrano je 83 pacijenata, ali je 6 bilo isključeno jer nisu podvrgnuti operativnom tretmanu zbog postojanja udaljenih metastaza. Takođe, iz studije je isključeno 8 pacijenata sa karcinomom porekla glave pankreasa, 3 pacijenta sa karcinomom distalnog holedoha i 2 pacijenta sa karcinomom duodenuma koji su sekundarno zahvatili ampulu. Šezdeset četiri pacijenta sa reseciranim periampularnim karcinomom, koji su preoperativno bili pregledani specifičnim, optimizovanim MDCT protokolom su konačno bila uključena u studiju. Dva abdominalna radiologa, slepa na patološku dijagnozu podtipa adenokarcinoma, evaluirali su prisustvo sedam MDCT karakteristika konsenzusom. Korelacija između MDCT nalaza i subtipova karcinoma vršena je hi-kvadrat testom. Rezultati: Evaluirani skrojenim protokolom za ampularni MDCT pregled, intestinalni i pankreatobilijarni tip periampularnog adenokarcinoma bili su signifikantno različiti po pitanju morfologije lezije (p<0.0001), oblika papile (p<0.0001), infiltracije holedoha (p:0.003) i dilatacije holedoha (p:0.0004), infiltracije duodenopankreatičnog žljeba (p:0.0009) i infiltracije pankreatikoduodenalne arterije (p:0.005). Pankreatobilijarni tipovi tumora bili su značajno češće infitrativne morfologije (36/36 (100%)), pokazali retraktilnu papilu (28/36 (78%)), amputaciju holedoha (36/36, (100%)) sa pridruženom amputacijom pankreasnog kanala (24/36 (67%)), dilatiran holedoh (36/36, (100%)) sa pridruženom dilatacijom pankreasnog kanala (26/36 (72%)), “fiksiran” izgled duodenopankreasnog žljeba (30/36 (83%)), i zahvaćenost pankreatikoduodenalne arterije (24/36 (67%)). Intestinalni subtipovi periampularnih karcinoma bili su značajno više nodularne forme (28/28 (100%)), pokazali protruziju papile (26/28 (93%)), “slobodan” izgled duodenopankreasnog žljeba (22/28 (69%)) i bez zahvaćenosti pankreatikoduodenalne arterije (4/28 (14%))...